در آلمان حق ویژه‌‌ مادران در سرپرستی کودکان محدود شد

"دادگاه عالی نظارت بر اجرای قانون اساسی" آلمان، "قانون سرپرستی کودکان" این کشور را نقض‌کننده‌ی قانون اساسی آلمان تشخیص داد. بر اساس این قانون، فرزندان پدرانی که به‌طور رسمی ازدواج نکرده‌اند، تنها با موافقت مادر، حق سرپرستی کودکان خود را به‌دست می‌آورند.

این دادگاه، قانون فعلی سرپرستی آلمان را در تناقض با اصل ۶ قانون اساسی این کشور که بر وظایف و حقوق پدر و مادر نظارت دارد، خواند. چندی پیش، پدری که به دلیل مخالفت مادر از حق سرپرستی فرزند ۱۲ ساله‌ی خود محروم شده بود، به این دادگاه شکایت برده بود.

رأی دادگاه عالی کارلسروهه موافق حکم "دیوان عالی اروپا"

قاضیان "دادگاه عالی نظارت بر اجرای قانون اساسی" آلمان که مقر آن در کارلسروهه است، با این‌حال حق سرپرستی مادر را، به‌طور کلی، محدود نکرده‌اند. بر اساس رأی دادگاه کارولسروهه پدرانی که ازدواج رسمی نکرده‌اند و به دلیل مخالفت مادر حق سرپرستی به آنها واگذار نمی‌شود، تنها از حق شکایت به دادگاه حمایت خانواده برخوردار شده‌اند. در نتیجه و سرانجام این دادگاه‌های خانواده هستند که صلاحیت صدور حکم در مورد سرپرستی کودک را کسب می‌کنند. دادگاه‌های خانواده، هنگام صدور رأی، در وهله‌ی نخست باید منافع کودک را در نظر بگیرند.

دادگاه عالی نظارت بر اجرای قانون اساسی آلمان با این حکم، رأی "دیوان عالی اروپا" را که در دسامبر سال ۲۰۰۹ صادر شده ‌بود، به اجرا درآورد. این دیوان که مقر آن در اشتراسبورگ است، در حکمی اعلام کرده بود: «قوانین سرپرستی آلمان حق مادرانِ تنها را بر حق پدران ارجح می‌داند.» از نظر دیوان عالی اشتراسبورگ، قوانین سرپرستی آلمان در مغایرت با ضوابط "اساسنامه‌ی حقوق بشر اروپا" مبنی بر عدم اعمال تبعیض در کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا قرار دارد.

سرپرستی مادر، منافع کودک

بر اساس قوانین کنونی آلمان، پدران

وزیر دادگستری آلمان، زابینه لویتهویزر- شنارنبرگر از تصمیم دادگاه کارولسروهه پشتیبانی می‌کند

غیرمزدوج هنگامی حق سرپرستی فرزندانشان را به‌دست می‌آورند که مادران با این امر موافقت کنند. اگر مادر، به دلایلی، از ابراز موافقت سرباز زند، پدر حق شکایت به مراجع دادگستری را ندارد. به این ترتیب، پدرانی که به‌طور رسمی ازدواج نکرده باشند، از حق احراز سرپرستی فرزندان خود، بدون موافقت مادر‌، محروم می‌مانند. پدران غیرمزدوج تا کنون تنها هنگامی که حق سرپرستی فرزند، به دلیل عدم رعایت منافع کودک، از مادر سلب می‌شد، می‌توانستند از این حق برخوردار شوند. دادگاه‌ها همچنین می‌توانستند، وظیفه‌ی سرپرستی فرزند را در صورت فوت مادر، به این پدران محول کنند.

قانون سرپرستی مدرن

وزیر دادگستری آلمان، زابینه لویتهویزر- شنارنبرگر که عضو حزب لیبرال‌هاست، از تصمیم دادگاه کارولسروهه پشتیبانی کرد. او در مصاحبه‌ای گفت که این حکم "به پدران غیرمزدوج امکان می‌دهد، وظیفه‌ی سرپرستی و مواظبت از فرزند خود را به‌طور مشترک به مرحله‌ی اجرا درآورند." لویتهویزر- شنارنبرگر تأکید کرد: «ما به یک قانون سرپرستی مدرن نیاز داریم که با واقعیت‌های جامعه‌ی آلمان همخوان باشد و نیز حق پدران غیرمزدوج را با ضوابط قانون اساسی هماهنگ سازد.»

نهادها و سازمان‌های غیرانتفاعی "مدافع حقوق کودک" آلمان نیز، حکم دادگاه کارولسروهه را حکمی "منطقی و به سود فرزندان جامعه‌ی آلمان" ارزیابی کردند.

FF/DK